Ból gardła i zapalenie gardła - kiedy do lekarza, kiedy teleporada, a kiedy SOR
Ból gardła najczęściej towarzyszy infekcji wirusowej i przy łagodnym przebiegu wystarczy teleporada. Badania gardła na miejscu wymaga podejrzenie anginy paciorkowcowej, zwłaszcza u dziecka. Duszność, wyciek śliny z ust lub trudność z otwarciem ust to powód, by od razu dzwonić pod 112 lub 999.
- Lekarze z prawem wykonywania zawodu
- Teleporady codziennie 7:00–23:00
- Dokumenty w IKP i ZUS - przy wskazaniach
Na tej stronie
- Kiedy przy bólu gardła wystarczy teleporada
- Kiedy potrzebne jest badanie gardła w przychodni
- Kiedy SOR lub 112/999
- Zapalenie gardła wirusowe czy angina paciorkowcowa - czy angina jest groźna
- Czy na ból gardła potrzebny jest antybiotyk
- Jak przygotować się do teleporady z bólem gardła
- Teleporada z bólem gardła w Teleporady Online
- Inne poradniki
- Najczęściej zadawane pytania
Kiedy przy bólu gardła wystarczy teleporada
Ból gardła często jest częścią przeziębienia, czyli wirusowej infekcji górnych dróg oddechowych. Wirusowe zapalenie gardła zwykle przebiega łagodniej. Towarzyszą mu katar, kaszel, czasem zapalenie spojówek.
W takiej sytuacji lekarz może ocenić objawy na podstawie wywiadu. Powie, na co zwracać uwagę i kiedy zgłosić się na badanie. Więcej o konsultacjach przy infekcjach przeczytasz na stronie infekcje i przeziębienie online.
- ból gardła z katarem, kaszlem lub chrypką
- łagodny przebieg, możesz pić i połykać
- pytanie, czy objawy wymagają wizyty w przychodni
- pytanie o zwolnienie lekarskie przy infekcji
- kontrola po wcześniejszej wizycie, gdy objawy słabną
Kiedy potrzebne jest badanie gardła w przychodni
Podczas teleporady lekarz nie obejrzy gardła ani migdałków. A to badanie jest kluczowe przy podejrzeniu anginy, czyli ostrego zapalenia gardła i migdałków. Lekarz ogląda gardło w świetle lampy, czasem ze szpatułką.
Przy podejrzeniu anginy paciorkowcowej lekarz może wykonać szybki test na antygen paciorkowca. Pobiera wymaz z gardła, a wynik jest znany po kilkunastu minutach. Czasem zleca też posiew wymazu z gardła.
- nagły początek, silny ból gardła i ból przy połykaniu
- gorączka powyżej 38°C bez kataru i kaszlu
- bolesne, powiększone węzły chłonne z przodu szyi
- białe naloty na zaczerwienionych migdałkach
- drobna, szorstka wysypka i malinowy język - możliwa szkarlatyna
- ból gardła przewlekły albo jednostronny i narastający
- nawrót gorączki lub nowe objawy po leczeniu
- trudności w połykaniu lub krwawienie z gardła
- dziecko z gorączką powyżej 38,4°C lub niechętnie pijące
Kiedy SOR lub 112/999
Niektóre objawy mogą oznaczać ropień w okolicy gardła. Taki ropień może zwężać drogi oddechowe. Nie czekaj wtedy na teleporadę ani na termin w przychodni.
Dzwoń pod numer alarmowy 112 lub 999 albo jedź na SOR. Dziecko z dusznością przewozi się w pozycji siedzącej.
- duszność lub trudności w oddychaniu
- niemożność przełknięcia śliny, wyciek śliny z ust
- szczękościsk, czyli trudność z otwarciem ust
- jednostronny obrzęk szyi lub okolicy żuchwy, trudność w poruszaniu szyją
- zmieniony, „kluskowaty” głos przy silnym jednostronnym bólu
Zapalenie gardła wirusowe czy angina paciorkowcowa - czy angina jest groźna
Zakażenia wirusowe odpowiadają za 70–90% przypadków anginy. U dorosłych angina ma najczęściej tło wirusowe. U dzieci paciorkowce wywołują około 10–30% zapaleń gardła.
Angina paciorkowcowa zaczyna się nagle i nie towarzyszą jej kaszel ani katar. Nieleczona może dawać powikłania. Miejscowo jest to ropień okołomigdałkowy, rzadziej gorączka reumatyczna lub kłębuszkowe zapalenie nerek.
Ropień okołomigdałkowy często pojawia się po pozornej poprawie, po 2–5 dniach. Wtedy wraca gorączka, narasta jednostronny ból, a otwieranie ust sprawia trudność. Ropień rozpoznaje laryngolog. Kiedy potrzebny jest specjalista, wyjaśniamy na stronie teleporada a specjalista.
Szkarlatynę (płonicę) wywołują paciorkowce wytwarzające toksynę. Chorują głównie dzieci w przedszkolach i szkołach. Rozpoznanie potwierdza posiew wymazu z gardła lub szybki test.
Czy na ból gardła potrzebny jest antybiotyk
Antybiotyk nie leczy chorób wirusowych, takich jak przeziębienie czy grypa. W infekcji wirusowej leczenie antybiotykiem nie ma sensu. Lekarz zleca antybiotyk tylko wtedy, gdy przyczyną jest paciorkowiec.
Dlatego przy podejrzeniu anginy paciorkowcowej ważne jest badanie gardła i test. Jeśli lekarz zaleci antybiotyk, przyjmuj go przez cały zalecony czas. Dokończenie leczenia także po poprawie pomaga zapobiec ropniowi.
Jak przygotować się do teleporady z bólem gardła
Krótki, konkretny opis pomaga lekarzowi zdecydować, czy wystarczy rozmowa, czy potrzebne jest badanie. Zanotuj przed konsultacją kilka informacji. Jak przebiega rozmowa, opisujemy na stronie jak wygląda teleporada.
- od kiedy boli gardło i czy ból zaczął się nagle
- najwyższa zmierzona temperatura i godzina pomiaru
- czy masz katar, kaszel, chrypkę lub wysypkę
- czy ból jest po jednej stronie i czy możesz przełykać
- przyjmowane leki, alergie i choroby przewlekłe
- czy ktoś w domu lub w szkole choruje na anginę lub szkarlatynę
Teleporada z bólem gardła w Teleporady Online
Teleporada kosztuje 79 zł. Wypełniasz formularz medyczny, a lekarz dzwoni, gdy chce doprecyzować objawy. Jeśli uzna, że potrzebne jest badanie gardła, powie to wprost.
O recepcie decyduje lekarz po ocenie stanu zdrowia. Lekarz może wystawić e-ZLA, jeśli stan zdrowia uzasadnia niezdolność do pracy.
Inne poradniki
- Przeziębienie czy grypa - różnice objawów i kiedy do lekarza
- Mononukleoza - objawy, badania krwi, śledziona
- Katar i zatoki - żółty, zielony, z krwią - kiedy do lekarza
Najczęściej zadawane pytania
Czy angina jest groźna?
Najczęściej przebiega bez powikłań. Angina paciorkowcowa może jednak prowadzić do ropnia okołomigdałkowego, a rzadko do gorączki reumatycznej lub kłębuszkowego zapalenia nerek. Dlatego przy jej podejrzeniu lekarz powinien obejrzeć gardło.
Czy szkarlatyna jest groźna?
Przy przebiegu bez powikłań rokowanie jest dobre. Możliwe są powikłania ropne, np. zapalenie ucha, zatok lub węzłów chłonnych szyi. Bardzo rzadko u dorosłych pojawiają się późne powikłania: gorączka reumatyczna i kłębuszkowe zapalenie nerek. Szkarlatynę rozpoznaje się po badaniu, wymazie lub szybkim teście.
Czy na ból gardła potrzebny jest antybiotyk?
Zwykle nie. Większość zapaleń gardła wywołują wirusy, a antybiotyk na nie nie działa. Lekarz zleca go wtedy, gdy przyczyną jest paciorkowiec - najlepiej potwierdzony badaniem gardła i testem.
Jak odróżnić wirusowe zapalenie gardła od anginy paciorkowcowej?
Wirusowemu zapaleniu gardła zwykle towarzyszą katar i kaszel. Angina paciorkowcowa zaczyna się nagle, daje wysoką gorączkę i bolesne węzły chłonne szyi, bez kataru i kaszlu. Pewność daje dopiero badanie gardła i test lub posiew.
Czy przy bólu gardła teleporada wystarczy bez oglądania gardła?
Wystarczy przy łagodnej infekcji z katarem i kaszlem. Przy podejrzeniu anginy paciorkowcowej, szkarlatyny lub ropnia lekarz skieruje Cię na badanie na miejscu.
Kiedy z anginą paciorkowcową można wrócić do pracy lub szkoły?
Zostań w domu, dopóki masz gorączkę, i co najmniej 12–24 godziny od rozpoczęcia antybiotyku. Przy szkarlatynie chorego izoluje się przez 24 godziny od rozpoczęcia właściwego antybiotyku.
Źródła (8)
- Ból gardła: przyczyny, kiedy do lekarza, badanie gardła, szybki test na paciorkowceMedycyna Praktyczna (mp.pl)
- Ból gardła u dziecka: objawy wymagające pilnej pomocy i konsultacjiMedycyna Praktyczna (mp.pl)
- Leczenie anginy: zakażenia wirusowe 70–90%, szybki test, powikłaniaMedycyna Praktyczna (mp.pl)
- Paciorkowiec: objawy anginy paciorkowcowej, kiedy antybiotyk, powrót do pracy i szkołyMedycyna Praktyczna (mp.pl)
- Ropień okołomigdałkowy: objawy i powikłaniaMedycyna Praktyczna (mp.pl)
- Szkarlatyna (płonica): objawy, rozpoznanie, powikłaniaMedycyna Praktyczna (mp.pl)
- Antybiotyki: nie leczą chorób wirusowych, np. przeziębienia i grypyPSSE w Iławie (gov.pl)
- Numer alarmowy 112: zagrożenie życia lub zdrowiagov.pl