Bostonka - kiedy do lekarza, kiedy teleporada, a kiedy 112

Bostonka to potoczna nazwa choroby dłoni, stóp i jamy ustnej. Wywołują ją enterowirusy, najczęściej wirusy Coxsackie. Chorują głównie dzieci do 10. roku życia, zwłaszcza w żłobkach i przedszkolach. Można zachorować więcej niż raz, bo chorobę wywołuje kilka różnych wirusów.

Od zakażenia do objawów mijają zwykle 3–5 dni. Pierwsze objawy bostonki u dzieci przypominają przeziębienie: gorączka, zwykle niezbyt wysoka, złe samopoczucie, ból gardła i brak apetytu. Po 1–2 dniach na języku i policzkach pojawiają się bolesne nadżerki, a w 2.–3. dniu wysypka na dłoniach i stopach, często też na pośladkach. Zmiany mogą przechodzić w pęcherzyki - zwykle bolą, ale nie swędzą.

Zmiany znikają zwykle w ciągu 7–10 dni, najczęściej bez powikłań. Nie ma leku przeciwwirusowego na bostonkę, a antybiotyk nie działa na wirusy - leczy się objawy.

Konsultację w sprawie dziecka prowadzimy z opiekunem. To Ty opisujesz objawy, a lekarz pyta o gorączkę, picie, mocz i zachowanie dziecka. Teleporada ma sens, gdy dziecko jest w dobrym stanie, pije i ma kontakt, a Ty chcesz wiedzieć, czy obserwacja w domu wystarczy.

Przez telefon lekarz nie obejrzy gardła ani nie oceni nawodnienia. Umów wizytę, jeśli:

Rzadko enterowirusy wywołują zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub mózgu, a u małych dzieci szybko rozwija się odwodnienie. Przy poniższych objawach nie czekaj na teleporadę. Dzwoń pod 112 lub 999 albo jedź na SOR.

Obie choroby dają gorączkę, ból gardła i wysypkę, ale mają inną przyczynę i leczenie. Bostonkę wywołują wirusy: typowe są nadżerki w ustach i pęcherzyki na dłoniach i stopach. Antybiotyk nie pomaga.

Szkarlatynę (płonicę) wywołują bakterie - paciorkowce. Zaczyna się nagle silnym bólem gardła i gorączką powyżej 38°C. Zwykle w 2. dobie pojawia się drobna, szorstka w dotyku wysypka, najlepiej widoczna w pachach, pachwinach i na pośladkach, z bladym trójkątem wokół ust. Język po kilku dniach robi się malinowy, a później skóra się złuszcza. Rozpoznanie potwierdza wymaz lub szybki test z gardła, a leczenie wymaga antybiotyku - dlatego przy podejrzeniu szkarlatyny lekarz zwykle kieruje na badanie. Więcej piszemy w poradniku ból gardła - kiedy do lekarza.

Dorośli mają podobne objawy, choć zakażenie bywa u nich łagodne lub bezobjawowe. Pierwsze zachorowanie w dorosłym wieku może jednak przebiegać ciężej.

Bostonka w ciąży zwykle nie zagraża ani ciężarnej, ani dziecku. Jeśli jednak zachorujesz w ciąży albo miałaś bliski kontakt z chorym, poinformuj ginekologa lub położną. Szczególnie ważne jest to tuż przed porodem: zakażenie może przejść na noworodka. U noworodków przebieg jest zwykle łagodny, rzadko ciężki - o dalszym postępowaniu decyduje lekarz prowadzący ciążę.

Ból w ustach sprawia, że dziecko odmawia picia. Podawaj często małe porcje chłodnych napojów i miękkie, chłodne posiłki, unikaj kwaśnych soków i ostrych potraw. Lek przeciwbólowy dobierz z lekarzem lub farmaceutą. Wirus przenosi się przez ślinę, kał i płyn z pęcherzyków, a z kałem bywa wydalany przez kilka tygodni - myj ręce, zwłaszcza po zmianie pieluchy.

Dziecko nie powinno chodzić do żłobka ani przedszkola, dopóki ma gorączkę i źle się czuje. Zwykle może wrócić, gdy znowu dobrze się czuje - nie trzeba czekać, aż znikną wszystkie zmiany. Sprawdź też zasady placówki.

Przed konsultacją zanotuj najważniejsze informacje. Przebieg konsultacji opisujemy na stronie jak wygląda teleporada.

Teleporada kosztuje 79 zł. Wypełniasz formularz w imieniu dziecka lub własnym, a lekarz kontaktuje się z Tobą, gdy chce dopytać o objawy, i oceni, czy potrzebne jest badanie na miejscu. O recepcie decyduje lekarz po ocenie stanu zdrowia. O zaświadczeniu e-ZLA na opiekę nad chorym dzieckiem także decyduje lekarz (co lekarz może wystawić na teleporadzie). Zobacz też poradnik gorączka u dziecka i stronę infekcje i przeziębienie online.

• Ospa wietrzna - izolacja, ospa u dorosłych, L4
• Gorączka u dziecka - kiedy wystarczy konsultacja z opiekunem, a kiedy badanie
• Wysypka - po leku, po słońcu, test szklanki